Citaties
Een citatie is een verwijzing van het ene wetenschappelijke artikel naar het andere. Het aantal citaties van een artikel — in Google Scholar het getal achter Geciteerd door — laat zien hoeveel latere onderzoekers het hebben gebruikt, aangevuld, bekritiseerd of gewoon genoemd.
Wat het getal je vertelt
Een artikel met 2.000 citaties heeft het vakgebied beïnvloed; een artikel met 3 citaties (nog) niet. Daarmee is het aantal citaties een snelle eerste schifting: van dertig treffers wil je de zwaargewichten kennen. Het is ook de weg waarlangs je sneeuwbalt.
Wat het getal je níét vertelt
- Of het artikel klopt. Een artikel dat een beroemde fout bevat, wordt duizenden keren geciteerd door iedereen die die fout weerlegt.
- Hoe goed het is vergeleken met andere vakgebieden. In de geneeskunde publiceren en citeren onderzoekers veel meer dan in de wiskunde; 50 citaties is in het ene vak weinig en in het andere veel.
- Of het recent is. Citaties groeien met de jaren. Een artikel uit 2024 met 15 citaties kan invloedrijker zijn dan een uit 2009 met 150.
- Waarom het geciteerd wordt. Overzichtsartikelen en artikelen die een methode introduceren worden veel geciteerd omdat iedereen ze noemt in de inleiding. Semantic Scholar maakt dat onderscheid zichtbaar met highly influential citations.
Vergelijk het aantal citaties alleen tussen artikelen over hetzelfde onderwerp uit ongeveer dezelfde periode. Dan zegt het getal wél iets: welk van deze vijf stukken over slaap en concentratie heeft het vakgebied het meest gebruikt?
Van acht treffers over hetzelfde onderwerp begin je bij de twee meest geciteerde van de afgelopen tien jaar.
Je concludeert dat een artikel klopt omdat het 5.000 keer geciteerd is.
In 1998 publiceerde het toptijdschrift The Lancet een artikel van de arts Andrew Wakefield dat een verband suggereerde tussen de BMR-vaccinatie en autisme, op basis van twaalf kinderen. Het artikel bleek later op gemanipuleerde gegevens te berusten en werd in 2010 officieel teruggetrokken; Wakefield verloor zijn bevoegdheid als arts. Toch is het een van de meest geciteerde artikelen in zijn vakgebied — juist omdat honderden onderzoekers erop reageerden om te laten zien dat het verband niet bestaat.
Wat je hiervan leert: een citatie is een verwijzing, geen stem vóór. Kijk altijd wáárom een artikel geciteerd wordt voordat je het aantal als kwaliteitsoordeel gebruikt.
Hangt samen met
- H-index — dezelfde maat, maar dan voor een onderzoeker in plaats van een artikel
- Sneeuwbalmethode — citaties als zoekpad
- Peer review — de check die vóór het citeren komt