Auteurvolgorde
De auteurvolgorde is de volgorde waarin de namen boven een wetenschappelijk artikel staan. Die volgorde is zelden toevallig: in de meeste vakgebieden zegt hij wie het werk heeft gedaan, wie het heeft geleid en wie heeft meegeholpen.
De gangbare verdeling
In de natuurwetenschappen, de geneeskunde, de psychologie en de meeste sociale wetenschappen geldt:
| Positie | Wie staat daar meestal? | Wat deed die persoon? |
|---|---|---|
| Eerste auteur | Een promovendus of jonge onderzoeker | Het meeste werk: gegevens verzameld, geanalyseerd, de tekst geschreven |
| Middelste auteurs | Collega's, technici, statistici | Bijgedragen aan een deel: een meting, een analyse, materiaal |
| Laatste auteur | De hoogleraar of groepsleider | Het onderzoek bedacht, begeleid en gefinancierd; eindverantwoordelijk |
| Corresponderende auteur (sterretje of envelopje) | Vaak de eerste of de laatste | Het aanspreekpunt voor vragen over het artikel |
Soms staat er een voetnoot: "these authors contributed equally". Dan tellen de eerste twee als gedeelde eerste auteur.
Waar het anders werkt
- Economie, wiskunde en delen van de informatica zetten auteurs vaak gewoon alfabetisch. De volgorde zegt dan niets.
- Geschiedenis, filosofie en letteren kennen meestal maar één auteur: daar schrijf je alleen.
- Grote natuurkundige samenwerkingen (CERN) zetten soms duizenden namen alfabetisch onder één artikel.
Weet je niet welke afspraak in een vakgebied geldt, kijk dan naar een paar artikelen uit hetzelfde tijdschrift: staan de namen overal alfabetisch, dan weet je genoeg.
Waarom dit voor jou telt
- Bij citeren noem je de eerste auteur. In je verslag wordt het "Jansen e.a. (2021)" — de eerste naam is de naam die blijft hangen. Daarom is de eerste plek zo begeerd.
- Bij het onderzoeken van een onderzoeker zie je aan de posities wat iemand is: veel artikelen als eerste auteur wijst op een productieve onderzoeker aan het begin van de loopbaan, veel als laatste auteur op een groepsleider.
- De beroemde naam achteraan heeft het experiment niet gedaan. Dat deed de eerste auteur. Wil je weten hoe zorgvuldig er gemeten is, dan zegt de reputatie van de laatste auteur daar minder over dan je denkt.
Je citeert als ‘De Vries e.a. (2023)’ en zoekt bij twijfel over de methode het profiel van De Vries op, niet alleen dat van de hoogleraar achteraan.
Je schrijft ‘volgens hoogleraar Bakker’ terwijl Bakker de laatste van zeven auteurs is en het onderzoek door een promovendus is uitgevoerd.
In 2015 verscheen in Physical Review Letters een artikel waarin de twee grote CERN-experimenten, ATLAS en CMS, samen de massa van het higgsdeeltje bepaalden. Het artikel telt 33 pagina's, waarvan er negen over de natuurkunde gaan — en 24 over wie eraan meewerkte: 5.154 auteurs, keurig alfabetisch. Niemand kan die lijst lezen als "wie deed wat"; hij zegt alleen wie tot de samenwerking hoorde.
Wat je hiervan leert: de auteurslijst is een afspraak, en die afspraak verschilt per vak. Kijk eerst welke regels gelden voordat je uit een volgorde iets afleidt.
Hangt samen met
- Een onderzoeker onderzoeken — wat de positie van een naam zegt over iemands status
- Citaties — waarom de eerste auteur de naam is die blijft hangen
- H-index — telt alle posities even zwaar, en dat is een van zijn zwaktes