Zoektermen

Definitie

Zoektermen zijn de woorden en combinaties waarmee je een zoekmachine bevraagt. Een goede zoekstrategie begint niet met zoeken maar met een lijstje: welke begrippen zitten in mijn deelvraag, welke synoniemen bestaan ervoor, en hoe heten ze in het Engels?

In gewone taal: de woorden die je intikt bepalen wat je vindt — dus die kies je niet in één keer, maar in rondes.

In drie rondes naar bruikbare treffers

1. Haal de kernbegrippen uit je deelvraag. "In hoeverre beïnvloedt slaaptekort de concentratie van scholieren?" bevat drie: slaaptekort, concentratie, scholieren.
2. Maak per begrip een rijtje varianten. Slaaptekort: slaapgebrek, korte slaapduur, sleep deprivation, sleep restriction. Scholieren: jongeren, adolescenten, adolescents, high school students. Bijna alle wetenschappelijke literatuur is Engelstalig, dus de Engelse variant is meestal de belangrijkste.
3. Combineer en pas aan. Te veel treffers? Voeg een begrip toe of maak het specifieker. Te weinig? Haal er een weg of gebruik een breder synoniem. Kijk in de treffers die je wél goed vindt welke woorden de auteurs zelf gebruiken — dat zijn vaak betere zoektermen dan die je zelf bedacht.

Zoekoperatoren

Met een paar tekens stuur je de zoekmachine veel preciezer:

Operator	Wat het doet	Voorbeeld
"…"	Precies deze woordgroep, in deze volgorde	"sleep deprivation"
OR	Het ene woord óf het andere	adolescents OR teenagers
-	Sluit een woord uit	concentration -chemistry
intitle:	Het woord moet in de titel staan	intitle:sleep
author:	Van deze auteur	author:walker

Deze werken in Google Scholar; Semantic Scholar kent de aanhalingstekens en verder vooral filters.

Te specifiek is net zo erg als te breed

"slaaptekort" "concentratie" "havo 4" levert nul treffers op — niemand heeft precies jouw onderzoek al gedaan. Dat is geen teken dat er niets is, maar dat je zoektermen te dicht op je eigen situatie zitten. Zoek breder (adolescenten, aandacht) en vertaal daarna zelf naar je eigen groep.

✓ Dit is het wél

Je maakt een tabel met per kernbegrip drie synoniemen en de Engelse vertaling, en probeert combinaties tot je bruikbare treffers hebt.

✗ Dit is het níét

Je tikt je hele deelvraag letterlijk in het zoekvak en concludeert dat er ‘niks over te vinden is’.

Hangt samen met

• Google Scholar en Semantic Scholar — waar je de termen intikt
• Sneeuwbalmethode — de manier om verder te komen zodra je één goed artikel hebt
• Beschrijvend-definiërend — scherpe begrippen zijn ook scherpe zoektermen