Literatuurmatrix
Een literatuurmatrix is een tabel met per bron dezelfde kolommen: wat de bron onderzocht, hoe, wat eruit kwam, hoe sterk het bewijs is en voor welke deelvraag jij hem gebruikt. Het is het geheugen van je literatuurstudie en de bouwtekening van je theoretisch kader.
De kolommen
| Bron (APA) | Vraag of doel | Methode en groep | Belangrijkste uitkomst | Sterk / zwak | Voor mijn deelvraag |
|---|---|---|---|---|---|
| Jansen e.a. (2021) | Effect van één nacht slaaptekort op aandacht | Experiment, 60 studenten, controlegroep | Reactietijd 12% trager | Sterk: controlegroep. Zwak: studenten, één nacht | Deelvraag 2: bewijs dat slaaptekort concentratie raakt |
| Pietersen (2022) | Slaapduur van Nederlandse scholieren | Enquête, 1.400 leerlingen | 60% slaapt korter dan 8 uur | Sterk: grote groep. Zwak: zelfrapportage | Deelvraag 1: hoe groot is het probleem? |
(De twee rijen zijn verzonnen voorbeelden.) De kolom Sterk / zwak vul je alleen in voor bronnen die je grondig gelezen hebt. Voor bronnen die je alleen hebt geskimd, schrijf je in de laatste kolom waarom je ze wel of niet meeneemt.
Waarom het werkt
- Je ziet in één oogopslag welke deelvraag al genoeg onderbouwing heeft en welke nog kaal is.
- Je vergelijkt bronnen op dezelfde punten, in plaats van losse samenvattingen na elkaar te zetten. Dat is het verschil tussen een theoretisch kader en een boekverslag.
- De eerste kolom is meteen je bronnenlijst — zo voldoe je vanzelf aan transparant.
Programma's als Zotero (gratis) slaan je bronnen op met één klik vanuit de browser, bewaren de pdf en maken de bronvermelding in APA-stijl. Voor een profielwerkstuk met tien bronnen scheelt het al een avond; en je raakt nooit meer kwijt waar je iets las.
Elke bron die je gebruikt krijgt een rij, met in de laatste kolom bij welke deelvraag hij hoort.
Een map met 23 pdf's en geel gemarkeerde zinnen, waarvan je na twee weken niet meer weet welke waar over ging.
Hangt samen met
- Deep reading — waar de inhoud van de rijen vandaan komt
- Transparant — bronvermelding en controleerbaarheid
- Beschrijvend-definiërend — de deelvraag die je meestal met deze tabel beantwoordt