Verklarend-explorerend onderzoek
De indeling in functies van onderzoek is gebaseerd op Wientjes, H., & Veenhoven, J. (2023). Eureka! Didactiek voor het leren onderzoeken in vwo én havo. Universiteit Utrecht. De tekst, voorbeelden en oefeningen op deze pagina zijn een eigen uitwerking. Meer over het boek ↗
Bij verklarend-explorerend onderzoek weet je dát iets zo is, maar nog niet waardoor. Je gaat op zoek naar mogelijke verklaringen en samenhangen, zonder vooraf een vaste verwachting. De kernvraag: welke verklaringen zijn er?
Herken het aan de vraag
- Welke factoren spelen een rol bij te laat komen in het eerste uur?
- Waarom haken leerlingen af bij het online huiswerkplatform?
Open karakter
Explorerend onderzoek is open van opzet: je wilt verklaringen ontdekken waar je zelf nog niet aan gedacht had. Daarom past het goed bij kwalitatieve methoden zoals interviews en open vragen. De opbrengst is vaak een hypothese voor vervolgonderzoek.
Eerst exploreer je (interviews leveren drie mogelijke verklaringen op), daarna toets je de meest kansrijke met een experiment of gerichte meting. Zo bouwt het ene verklarende onderzoek op het andere voort.
In interviews ontdekken welke redenen leerlingen zélf noemen om te laat te komen.
Vooraf al één verklaring hebben (de volle bus) en alleen die checken — dat is toetsend onderzoek.
Hangt samen met
- Functies van onderzoek — alle zes functies naast elkaar
- Verklarend-toetsend — het vervolg: één verklaring gericht toetsen
- Interview en kwalitatief onderzoek — de aanpak die hier meestal bij past