Literatuuronderzoek
Bij literatuuronderzoek (ook wel bronnenonderzoek) zoek je uit wat anderen al hebben onderzocht en geschreven: boeken, artikelen, websites, rapporten, statistieken. Je verzamelt bronnen, beoordeelt of ze te vertrouwen zijn en vergelijkt wat ze zeggen.
Voorbeelden
- Voordat je je slaap-experiment opzet, lees je wat er al bekend is over slaap en concentratie.
- Voor je ontwerpvraag zoek je op welke oplossingen anderen al bedacht hebben — en waarom die wel of niet werkten.
- Je vergelijkt cijfers van het CBS met wat een nieuwsartikel beweert.
Sterk en zwak
Sterk in: snel veel kennis opbouwen zonder alles zelf te hoeven meten. Bijna elk onderzoek begint met literatuuronderzoek: zo voorkom je dat je iets "ontdekt" wat allang bekend is, en kun je betere vragen en verwachtingen formuleren.
Let op: je conclusie is zo goed als je bronnen. Beoordeel elke bron kritisch: wie schreef dit, met welk doel, hoe oud is het, en zeggen andere bronnen hetzelfde? En wees transparant: alles wat je overneemt krijgt een bronvermelding. Hoe je dat zoeken, beoordelen en lezen stap voor stap aanpakt, staat in het hoofdstuk Literatuurstudie.
Het eerste zoekresultaat overnemen is geen onderzoek. Literatuuronderzoek betekent: meerdere bronnen zoeken, ze op betrouwbaarheid beoordelen, ze met elkaar vergelijken en daar met bronvermelding je eigen conclusie uit trekken. Dat geldt ook voor antwoorden van een AI-chatbot: controleer die bij echte bronnen.
Drie onderzoeken over slaap en concentratie vergelijken en samenvatten, met bronvermelding.
Het eerste zoekresultaat (of een AI-antwoord) overnemen zonder te controleren — dat is googelen, geen onderzoek.
Hangt samen met
- Literatuurstudie — het hele hoofdstuk over zoeken, beoordelen en lezen
- Soorten onderzoek combineren — experiment, veld en literatuur naast elkaar
- Beschrijvend-definiërend — de functie waar literatuuronderzoek meestal bij hoort
- Analyse van tekst- of beeldmateriaal — de verwante methode voor het systematisch bestuderen van materiaal
- Transparant — bronvermelding als hart van deze soort
- Empirisme — je neemt hier de waarnemingen van anderen over; reden te meer om je bronnen kritisch te wegen